IRATA WASA 2025: Η χρονιά που το rope access μεγάλωσε, αλλά η ασφάλεια “έκατσε” — και γιατί αυτό είναι το πιο σοβαρό καμπανάκι για το 2026
Το IRATA Work & Safety Analysis 2025 (WASA 2025) δεν είναι ένα ακόμη “safety PDF”. Είναι ο ετήσιος καθρέφτης ενός κλάδου που βασίζεται στην πειθαρχία: συγκεντρώνει στοιχεία από μέλη της IRATA, τα αναλύει και αποτυπώνει πού συμβαίνουν τα περιστατικά, τι τα προκαλεί και ποιοι παράγοντες τα “τρέφουν”. Για την περίοδο Ιανουάριος–Δεκέμβριος 2024, το report “πατά” σε ένα δείγμα που δύσκολα αγνοείται: 32.715 rope access personnel και 33.665.594 ώρες εργασίας.
Κι όμως, πίσω από την εικόνα ενός ώριμου και επαγγελματικού industry, υπάρχει μια φράση που πρέπει να διαβαστεί σαν headline: οι σοβαρές εκβάσεις δεν εξαφανίζονται, ακόμη κι όταν η αγορά μεγαλώνει.
Το μέγεθος της αγοράς
Το WASA 2025 καταγράφει αύξηση membership +1,4%, αλλά πολύ πιο έντονη αύξηση σε ανθρώπους και ρόλους:
- Employment +18,2%
- Level 3 technicians +31,3%
- Working hours +2,7%
Αυτό είναι κομβικό: η αύξηση των Level 3 δείχνει ότι ο κλάδος δεν μεγαλώνει μόνο “σε χέρια”, μεγαλώνει και σε επίβλεψη/ηγεσία πεδίου. Θεωρητικά, αυτό θα έπρεπε να τραβάει τους δείκτες ασφάλειας προς τα κάτω (καλύτερα). Το report, όμως, δείχνει ότι δεν αρκεί.
Το “σύνολο” των συμβάντων: 279 reports
Το 2024 η IRATA έλαβε 279 incident reports (αναφέρει και ότι αντιστοιχούν σε 0,4 ανά μέλος, χαμηλότερα από 0,5 το 2023). Στο ίδιο πακέτο καταγράφονται:
- 2 fatalities
- 2 major injuries
- 16 injuries “over-7-day”
- 89 injuries “less-than-7-day”
- 170 dangerous occurrences (χωρίς τραυματισμό)
Αυτός είναι ο πυρήνας της “δύσκολης” ανάγνωσης: μπορεί το πλήθος να δείχνει σχετικά σταθερό, όμως η παρουσία 2 θανατηφόρων σε 33,7 εκατ. ώρες είναι αρκετή για να αλλάξει τη συζήτηση σε επίπεδο διοίκησης.
Το rope access πληρώνει εκεί που ζει
Η κατανομή δραστηριότητας είναι ενδεικτική:
- 65% “on rope”
- 18% training
- 17% other
Με απλά λόγια: τα περισσότερα συμβάντα “γράφονται” εκεί που ο κλάδος κάνει τη δουλειά του — στο σχοινί. Αυτό δεν είναι έκπληξη. Η έκπληξη είναι αλλού: στο training.
Το “παράδοξο” του training
Το WASA 2025 επισημαίνει ότι το 2024 ήταν η πρώτη ετήσια πτώση training hours (μείωση 94.398 ωρών / -7,2%) και εξηγεί ότι δόθηκε νέα καθοδήγηση: οι ώρες που αφορούν παράδοση training να καταγράφονται ως operational, όχι training.
Τι σημαίνει αυτό πρακτικά;
- Πρώτον, ότι ένα μέρος της “πτώσης” είναι λογιστική/κατηγοριοποίησης, όχι απαραίτητα πραγματική μείωση δραστηριότητας.
- Δεύτερον (και πιο σημαντικό): παρά την πτώση/ανακατάταξη ωρών, τα incidents που συμβαίνουν “during training” παραμένουν 18% του συνόλου.
Η διοικητική ανάγνωση εδώ είναι σκληρή: το training δεν είναι “ασφαλής ζώνη” από μόνο του. Αν η κουλτούρα μέσα στη σχολή/κέντρο/venue χαλαρώσει (ή αν δεν υπάρχει αυστηρό oversight), το training γίνεται χώρος όπου γεννιούνται “κακές συνήθειες” — και άρα μελλοντικά περιστατικά.
Οι άμεσες αιτίες
Το report δίνει ξεκάθαρα τους “leading” άμεσους μηχανισμούς:
- Falling / dropped objects: 59
- Operator error or omission: 49
- Contact with tools/material/equipment: 40
Και λίγο παρακάτω, στη σύνοψη, τονίζει ότι:
- Strains/sprain: 25
- Rope damage: 21, και μάλιστα “παραμένει σημαντικό παρά την καθοδήγηση (despite guidance)”.
Αυτό είναι τεράστιο. Γιατί δείχνει ότι ο κλάδος δεν “χάνει” μόνο σε σπάνια, εξωτικά σενάρια. Χάνει σε καθημερινές λεπτομέρειες που θεωρούνται αυτονόητες:
- tool control / tethering / exclusion,
- πειθαρχία στη διαδικασία,
- προστασία σχοινιών από κόψιμο/τρίψιμο/θερμότητα,
- σωστή χρήση/χειρισμός εργαλείων.
Οι υποκείμενοι παράγοντες: το rope access δεν “σπάει” στα καραμπίνερ — σπάει σε ανθρώπους & management
Εδώ είναι το πιο αποκαλυπτικό σημείο του WASA 2025. Από τα 279 incidents, το report δείχνει ποιο ποσοστό επηρεάστηκε από κάθε κατηγορία underlying cause:
- Human factors: 198 incidents (71%)
- Management factors: 146 incidents (52%)
- Work environment: 94 (34%)
- Plant/equipment: 67 (24%)
- PPE: 59 (21%)
Δηλαδή, αν θέλεις να “πιάσεις” το 70%+ του προβλήματος, δεν ξεκινάς από το e-shop του εξοπλισμού. Ξεκινάς από:
- συμπεριφορά,
- επίβλεψη,
- επικοινωνία,
- risk assessment / method statements,
- και (κυρίως) hazard identification.
Human factors: οι 3 λέξεις που πρέπει να σε στοιχειώνουν — “concentration / rules / experience”
Το WASA 2025 ξεχωρίζει ως κορυφαίους ανθρώπινους παράγοντες:
- Lapse of concentration: 74
- Failure to follow rules: 50 (και το report το χαρακτηρίζει “notable increase”)
- και συνολικά: Human factors dominate.
Η ουσία εδώ δεν είναι να “κουνήσεις το δάχτυλο” σε τεχνικούς. Είναι να καταλάβεις τι κρύβεται πίσω από αυτές τις λέξεις:
- Lapse of concentration πολύ συχνά σημαίνει fatigue, βιασύνη, multitasking, κακός ρυθμός βάρδιας, πίεση παραγωγής.
- Failure to follow rules σημαίνει είτε κουλτούρα ανοχής (“έλα μωρέ, έτσι το κάνουμε”), είτε κακός έλεγχος εφαρμογής, είτε “κανόνες” που δεν έχουν γίνει πραγματικά δικοί της ομάδας.
- Experience gap (το report μιλά συνολικά για behavioural competence & training as focus) σημαίνει ότι η ανάπτυξη της αγοράς φέρνει κόσμο μέσα πιο γρήγορα απ’ όσο “χτίζεται” η κρίση τους.
Management factors: το νούμερο-κλειδί είναι το “76”
Στους management factors, το WASA 2025 λέει ευθέως ότι ο βασικός άξονας είναι η αποτυχία αναγνώρισης κινδύνων:
- Failure to identify hazards: 76
- Inadequate communication: 23
Αυτό το “76” είναι διοικητικό KPI. Γιατί δείχνει ότι ένα μεγάλο κομμάτι του ρίσκου παράγεται πριν μπει ο τεχνικός στο σχοινί:
- στο walkdown,
- στο planning,
- στο RA/MS,
- στα PTW boundaries,
- στις αλλαγές τελευταίας στιγμής,
- στην ποιότητα briefings,
- στο αν ο supervisor έχει το χρόνο/χώρο να είναι πραγματικά supervisor.
Οι συστάσεις του report
Στο abstract, το WASA 2025 απαριθμεί ότι οι recommendations στοχεύουν μεταξύ άλλων σε:
- Behavioural competence training
- Hazard identification standards
- Dropped object & rope damage prevention
- Training safety oversight
- Fitness-to-work guidance
- Climate risk management
- Systematic learning from serious incidents
Το σημαντικό είναι ότι αυτές οι προτεραιότητες δεν είναι “θεωρία”. Είναι απάντηση στα ευρήματα (human+management dominance, dropped objects, rope damage, training share, κ.λπ.).
Τι σημαίνει αυτό για μια εταιρεία rope access που θέλει να είναι πραγματικά “top tier” το 2026
Αν το μεταφράσουμε σε καθαρό επιχειρησιακό πλάνο (χωρίς ευχολόγια), το WASA 2025 ωθεί προς 5 μεγάλες κινήσεις:
- Να κάνεις behavioural competence πραγματικό πρόγραμμα (όχι μία παρουσίαση) — γιατί το 71% “πατά” σε ανθρώπινο παράγοντα.
- Να ανεβάσεις hazard identification σε standard (walkdown quality + verification), γιατί το #1 management issue είναι “failure to identify hazards (76)”.
- Να αντιμετωπίσεις dropped objects σαν business risk (όχι “ατυχία”), γιατί είναι #1 immediate cause (59).
- Να “σφίξεις” rope protection & rope damage controls (21, despite guidance) με audits στο πεδίο.
- Να ξαναχτίσεις το training ως “ιερό χώρο”, γιατί 18% των incidents συμβαίνουν εκεί.
