Ο Scott Fischer, η σπίθα της υπαίθρου και το “ξεκίνα απλώς”
Ξημέρωνε, κι η πόλη ήταν ακόμα νυσταγμένη. Εκείνη η ώρα που τα φανάρια μοιάζουν πιο ευγενικά και το μυαλό, για λίγα λεπτά, δεν έχει αποφασίσει αν θα σε κυνηγήσει ή θα σε αφήσει ήσυχο. Στο πορτ-μπαγκάζ: ένα σακίδιο που δεν “κάθεται” σωστά στην πλάτη, ένα μπουκάλι νερό παραπάνω απ’ ό,τι χρειάζεται (κλασικά), και ένας άνθρωπος δίπλα μου που δεν έχει ανέβει ποτέ βουνό “με την έννοια”. Όχι γκρεμούς, όχι χιόνια. Μια απλή ανάβαση για να δούμε αν κάτι μέσα μας θα μετακινηθεί.
Λίγες μέρες πριν, είχα διαβάσει ένα κείμενο για τον Scott Fischer — όχι για το δυστύχημα, όχι για το δράμα, αλλά για το πώς ένας άνθρωπος μπορεί να σου μάθει το βουνό… χωρίς καν να σε γνωρίζει. Ο αρθρογράφος περιέγραφε πώς, σε μια δύσκολη περίοδο, διάλεξε μια πρώτη “ήπια” διαδρομή: ένα κομμάτι 18 χλμ. πήγαινε–έλα στο Appalachian Trail, μέχρι το McAfee Knob στα 974 μ. — και το παρουσίαζε σαν “Annapurnlet”, μια μικρή προσωπική Ανναπούρνα.
Και εκεί κόλλησα. Όχι στο νούμερο. Στην ιδέα: ότι η πρώτη κορυφή είναι συχνά ψυχολογική. Και ότι μερικές φορές δεν χρειάζεσαι “μεγάλη αποστολή”. Χρειάζεσαι ένα ξεκίνημα.
Ο Fischer δεν ήταν μόνο “Into Thin Air”
Οι περισσότεροι γνωρίζουν τον Fischer μέσα από το 1996 — τη μεγάλη καταιγίδα στο Everest, τον θόρυβο που ακολούθησε, την εποχή που άλλαξε τον τρόπο που μιλάμε για εμπορικές αποστολές. Ήταν επικεφαλής της Mountain Madness και πέθανε κατά την κάθοδο στη διάρκεια του 1996 Mount Everest disaster.
Όμως το πιο ενδιαφέρον κομμάτι —αυτό που σε πιάνει από τον γιακά— είναι άλλο: η περιγραφή που επανέρχεται ξανά και ξανά για τον χαρακτήρα του. Άνθρωποι που τον έζησαν γράφουν πως είχε ένα σπάνιο χάρισμα: να ενθουσιάζει τους άλλους. Να τους κάνει να θέλουν να είναι εκεί, να θέλουν να προσπαθήσουν.
Και ο ίδιος ο τρόπος που μιλούσε για τη δουλειά του, σύμφωνα με μαρτυρίες/γραπτά συναδέλφων του, έδειχνε κάτι πολύ καθαρό: απολάμβανε να αλληλεπιδρά με ανθρώπους και να τους παίρνει μαζί του στο βουνό.
Ακόμα και η εταιρική σελίδα της Mountain Madness τον περιγράφει ως άνθρωπο που σκαρφάλωνε όχι μόνο για προσωπική επιβράβευση, αλλά και για να βοηθά άλλους.
Αν το σκεφτείς, αυτό είναι η πιο “ακριβή” δεξιότητα στο outdoor: όχι να πας μόνος σου. Αλλά να κάνεις κι άλλους να ξεκινήσουν.
“Να πάμε;” — και να μην κάνουμε θέμα τα πάντα
Στο πεδίο της ασφάλειας, της εκπαίδευσης, του risk assessment, υπάρχει ένα κουσούρι που έρχεται μαζί με την εμπειρία: βλέπεις τα πάντα σαν σενάρια. Και τα σενάρια —αν δεν προσέξεις— γίνονται φρένο.
Ο φίλος μου (ο “πρωτάρης”) είχε ήδη αρχίσει:
— “Κι αν κουραστώ;”
— “Κι αν δεν έχω αρκετό νερό;”
— “Κι αν…;”
Δεν τον έκοψα. Είναι υγιές. Αλλά του είπα κάτι που είναι, στην ουσία του, Fischer:
“Ξεκίνα. Και θα συμβεί.”
Όχι μαγκιά. Όχι τρέλα. Απλώς: ξεκίνα.
Κάπου εκεί θυμήθηκα το κομμάτι που διάβασα: ο συγγραφέας του άρθρου είχε πάει στην πρώτη του ανάβαση με μπουκάλια νερού από το σούπερ μάρκετ, λάθος σακίδιο, λάθος άγχος, σωστό πείσμα. Και τελικά, στην κορυφή, ένα απλό σάντουιτς του φάνηκε “το καλύτερο της ζωής του”.
Αυτό είναι το μυστικό: η χαρά δεν είναι πάντα στο “μεγάλο”. Είναι στο πρώτο καθαρό αποτέλεσμα.
Η στιγμή που αλλάζει κάτι (χωρίς να το καταλαβαίνεις)
Δεν θα σου πω ότι στο τέλος “λύθηκαν όλα”. Αυτό είναι παραμύθι. Και ο άνθρωπος που έγραψε το κείμενο για τον Fischer το λέει τίμια: δεν γύρισε μαγικά καλύτερος στη ζωή του· απλώς ανακάλυψε ότι το περπάτημα στη φύση, με το σώμα να δουλεύει και το μυαλό να καθαρίζει, του έδινε μια χαρά που κρατούσε μέρες.
Αυτό ακριβώς είδα κι εγώ — όχι σε μένα, αλλά στον άλλον.
Στην επιστροφή, δεν μιλούσε πολύ. Έπαιρνε ανάσες. Κοίταζε δεξιά–αριστερά σαν να έκανε check ότι όντως υπάρχει αυτό το πράγμα δίπλα στην πόλη: χώμα, πεύκο, πέτρα, σιωπή.
Και λίγο πριν μπούμε πάλι στην άσφαλτο, είπε:
— “Τελικά… ήταν απλό.”
Ναι.
Το σωστό adventure, τις περισσότερες φορές, είναι απλό.
Αυτό που το κάνει μεγάλο είναι ότι σε βάζει να ξεκολλήσεις από τον καναπέ του μυαλού σου.
Τι έκανε, τελικά, ο Scott Fischer;
Αν με ρωτήσεις “τι άφησε πίσω του”, δεν θα σου απαντήσω με λίστες κορυφών.
Θα σου πω αυτό που είπε (με άλλα λόγια) κι εκείνος ο αρθρογράφος στο τέλος: ο Fischer ήταν πραγματικά ενθουσιασμένος που βρισκόταν στα βουνά — και ήταν εξίσου ενθουσιασμένος που έβλεπε κι άλλους να είναι εκεί.
Κι αν υπάρχει μια κληρονομιά που αξίζει να αντιγράψουμε, είναι αυτή.
Γιατί η υπαίθρια κουλτούρα δεν μεγαλώνει με “ήρωες”. Μεγαλώνει με ανθρώπους που λένε σε κάποιον αρχάριο:
— “Έλα. Πάμε μαζί. Θα γίνει.”
Και μετά του δείχνουν πώς να το κάνει με ασφάλεια και χωρίς δράματα.
Αν θες να ξεκινήσεις, πάρε μόνο αυτό
Μην ψάχνεις το τέλειο παπούτσι, το τέλειο σακίδιο, την τέλεια μέρα. Αυτά έρχονται.
Ψάξε μια διαδρομή που σε σέβεται, έναν ρυθμό που σε κρατάει, και έναν άνθρωπο (ή μια ομάδα) που δεν σε πιέζει να “αποδείξεις” κάτι.
Το βουνό δεν θέλει να σε νικήσει.
Θέλει να σε δει να ξεκινάς.
Vasilis Peponakis
Guide, Safety Specialist & Adventure Journalist
